Petrovdan - praznik vere, običaja i darivanja jabuka za sreću
Srpska pravoslavna crkva danas obeležava Petrovdan, praznik posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu, koji se ubraja među 15 najvećih hrišćanskih praznika. Ovim danom završava se i Petrovski post, a praznik prate brojni običaji i narodna verovanja koja se vekovima prenose s kolena na koleno. Posebno mesto među njima zauzima darivanje jabuka, za koje se veruje da donosi sreću, zdravlje i blagostanje.Petrovdan je posvećen svetim apostolima Petru i Pavlu, najbližim Hristovim učenicima i među prvim propovednicima hrišćanstva. Sveti Petar, nekadašnji ribar Simeon, dobio je ime Petar nakon što je pošao za Isusom Hristom i prvi među apostolima ispovedio veru u njega. Jevanđelje je propovedao u Palestini, Maloj Aziji, Iliriku i Italiji.
Sveti Pavle, rođen kao Savle u Tarsu, u mladosti je progonio hrišćane. Nakon čudesnog obraćenja na putu za Damask primio je krštenje i ime Pavle, a potom postao jedan od najvećih propovednika hrišćanstva, šireći veru od Arabije do Španije.
Po naređenju rimskog cara Nerona, oba apostola pogubljena su u Rimu. Sveti Petar raspet je na krstu glavom nadole, smatrajući da nije dostojan da umre na isti način kao Hrist, dok je Svetom Pavlu, kao rimskom građaninu, odrubljena glava.
Petrovdan prate brojni narodni običaji. Praznovanje počinje već uoči praznika paljenjem lila – buktinja napravljenih od mlade kore divlje trešnje ili breze. Ovaj običaj, prema predanju, podseća na stradanje prvih hrišćana, a u narodu se veruje da plamen donosi zdravlje stoci i blagostanje domaćinstvu.
Na sam praznik, prema narodnom verovanju, ne odlazi se u polje, ne prežu se konji i ne započinju teški poljoprivredni poslovi.
Posebno mesto među običajima zauzima jabuka. Prema narodnom predanju, do Petrovdana jabuke se ne seku nožem kako grad ne bi uništio letinu. Veruje se i da Sveti Petar na ovaj dan deli jabuke deci na onom svetu, zbog čega se u mnogim krajevima Srbije prve zrele jabuke nose u crkvu na osvećenje ili poklanjaju komšijama i najbližima. Narodno verovanje kaže da će onaj ko na Petrovdan nekome daruje jabuku biti srećan i napredan tokom cele godine.
U pojedinim krajevima Srbije priprema se i petrovača – tradicionalna pita sa jabukama, koja je nekada pravljena isključivo od istoimene sorte, dok se danas za nju koriste različite vrste ovog voća.
Petrovdan je ujedno i slava pekara i ribara, kao i krsna slava brojnih porodica, a širom Srbije obeležava se vašarima i narodnim okupljanjima. Uz ovaj praznik vezuje se i verovanje da je Sveti Petar sa Svetim Savom zamenio verige, pa se kaže da oko Savindana dolaze topliji dani, dok oko Petrovdana često nastupi kratkotrajno osveženje.
Foto: Arhiva SAT TV
0 Komentara
Nema komentara za ovu vest