Istorijski kontekst Požarevačkog mira: Uzroci rata koji su prethodili miru
Austrijsko-turski rat vođen od 1716. do 1718. godine je bio šesti po redu ratni sukob između Austrijskog i Osmanskog carstva. Istovremeno sa ovim, vođen je i Tursko-mletački rat (1714-1718). Oba rata su završena potpisivanjem mira u Požarevcu 1718. godine.Turska je bila nezadovoljna odredbama Karlovačkog mira po kojima je Veneciji pripala Moreja (Peloponez) i delovi Dalmacije, te je 1714. godina napala Mletke i uspela da osvoji Moreju 1715. godine. U Dalmaciji Turci nisu imali uspeha, štaviše nakon što se i Austrija uključila u rat izgubili su nekoliko mesta u Hercegovini, a Mleci su se dolinom Neretve probili do Mostara.
Kako nije mogla sama da se odbrani od Osmanlija Venecija je sklopila savez sa Austrijom, koja je kao garant Karlovačkog mira zapretila Turcima koji su na to odgovorili objavom rata. Veliki vezir Silhadar Damat Ali-paša je s proleća 1716. sakupio vojsku i krenuo ka Beogradu, dok je flota započela blokadu mletačkog Krfa. U početku su Turci imali nekih uspeha, prešli su u Srem i Bačku i popalili mnoga naselja pa su stradali između ostalih Sremski Karlovci i manastir Krušedol. Početkom avgusta Turci su opkolili Petrovaradinsku tvrđavu i započeli bombardovanje. Posadi tvrđave je uskoro stigla u pomoć vojska predvođena Eugenom Savojskim, vrhovnim zapovednikom austrijskih trupa u ovom ratu. On je uspeo da razbije tursku opsadu 5. avgusta 1716. nakon samo četiri sata borbe. U bici kod Petrovaradina stradalo je 2.212 austrijskih i preko 6.000 turskih vojnika, među kojima i sam veliki vezir Damat Ali-paša.
Posle pobede kod Petrovaradina, austrijska vojska je do kraja godine oslobodila ceo Banat sa Temišvarom.
Austrijanci su 16. juna 1717. godine prešli Savu i započeli opsadu Beograda. Turska vojska predvođena novim velikim vezirom Halil-pašom krenula je iz Jedrena kao pomoć opkoljenom Beogradu. Oni su poraženi 16. avgusta, a sledećeg dana austrijska vojska je ušla u Beogradsku tvrđavu.
Događaji koji su odigrali pre Požarevačkog mira i koji su bili uvod u Mirovni kongres su ratovi koji su vođeni između Austrije i Turske na prostorima današnje Vojvodine i porazi koje je Turska pretrpela u ovim ratovima 1716. i 1717. godine pod zidinama Petrovaradina, Temišvara i, konačno, Beograda u avgustu 1717. godine, primorali su Tursku da se povuče preko Save i Dunava na Balkan.
“Austrija je nastavila sa gonjenjem najvećih vojskovođa. Predvodnik pobedničke armade je bio Eugen Savojski koji je gonio Turke sve do Niša. Onda je uz pomoć ambasadora Velike Britanije u Carigradu, došlo do obustavljanja oružanih sukoba i početka pregovora o sklapanju mira između dve zaraćene strane – Habsburške monarhije i Turske carevine”, priča dr Miroljub Manojlović, istoričar.
Obe strane su prihvatile buduće pregovore i trebalo je odrediti mesto gde će se održati Mirovni kongres.
***************************************************************************************************
Tekst je nastao u okviru projekta „Osvetljavanje Požarevačkog mira“, po osnovu Konkursa o sufinansiranju projekata iz budžeta Grada Požarevca, radi ostvarivanja javnog interesa u oblasti javnog informisanja u 2024. godini.
Cilj projekta je da poveća svest i znanje o Požarevačkom miru kao značajnom istorijskom događaju, što bi trebalo da omogući lokalnoj zajednici da razvije jaču vezu sa svojom istorijom i kulturom, kao i da promoviše istorijsko obrazovanje među mlađim generacijama.
Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
Foto: Wikipedia
0 Komentara
Nema komentara za ovu vest