Večeras doček Srpske nove godine - praznik tradicije, vere i zajedništva
Večeras se širom Srbije i regiona dočekuje Srpska nova godina. Kako je nastao ovaj praznik, ko ga sve slavi i koji se običaji poštuju u noći između 13. i 14. januara – saznajte u našoj priči.U noći između 13. i 14. januara, tačno u ponoć, po julijanskom kalendaru počinje nova 2026. godina. Srpska pravoslavna crkva, ali i druge crkve koje se ravnaju prema ovom kalendaru, obeležavaju praznik koji je u narodu poznat kao Srpska nova godina, dok se u drugim delovima Evrope naziva i Stara ili Pravoslavna nova godina.
Iako nije zvanični državni praznik niti neradan dan, Srpska nova godina ima posebno mesto u tradiciji i identitetu pravoslavnih naroda. U Srbiji, ali i u Bosni i Hercegovini, Republici Srpskoj, Crnoj Gori, Severnoj Makedoniji, kao i u pravoslavnim delovima Hrvatske, ovaj praznik se obeležava uz bogatu trpezu, porodična okupljanja i sve češće – organizovane javne dočeke.
U Beogradu će Pravoslavna nova godina večeras biti obeležena i na duhovan način – molebanom u Hramu Svetog Save, koji će biti služen pred ponoć, kao simbol zahvalnosti za godinu koja prolazi i molitve za blagoslov u godini koja dolazi.
Razlika između „dve“ Nove godine nastala je reformom kalendara 1582. godine, kada je uveden gregorijanski kalendar. Iako je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca 1919. godine zakonom izjednačila oba kalendara u državnoj upotrebi, Srpska pravoslavna crkva ostala je verna julijanskom kalendaru, po kojem se i danas ravna crkveni život.
Istorijski gledano, tačan trenutak kada su Srbi počeli da dočekuju Novu godinu po julijanskom kalendaru nije poznat, ali je praznik dobio veći značaj nakon Prvog svetskog rata. U periodu posle Drugog svetskog rata, tokom komunističke vlasti, proslave su uglavnom bile svedene na porodične, bez javnih dočeka u restoranima i na trgovima, iako praznik nikada nije bio zvanično zabranjen.
Srpska nova godina u narodu se naziva i Mali Božić. Poklapa se sa velikim crkvenim praznicima – Obrezanjem Gospoda Isusa Hrista i krsnom slavom Svetog Vasilija Velikog. Tog dana poštuju se brojni običaji: jede se glava božićne pečenice, najčešće jagnjeta ili praseta, a domaćice mese posebnu novogodišnju česnicu, poznatu kao „vasilica“.
U nekim krajevima Srbije spaljuju se ostaci badnjaka, kao simbol završetka božićnih praznika, dok se uz vasilicu mese i krofne u koje se, kao i za Božić, stavlja novčić – znak sreće i blagostanja. Veruje se i da na ovaj dan u kuću treba uneti nešto novo, kupljeno upravo tog dana, kako bi cela godina bila ispunjena napretkom i dobrim zdravljem.
Crkva ovaj praznik dočekuje molitvom i bogosluženjima, ali blagosilja i sve pristojne proslave, podsećajući da je suština Srpske nove godine u zahvalnosti, miru i zajedništvu.
Bez obzira na to da li se slavi uz molitvu, u porodičnom krugu ili na gradskim trgovima, Srpska nova godina ostaje praznik koji spaja tradiciju, veru i narod – kao tihi, ali snažan most između prošlosti i nade u godinu koja dolazi.
0 Komentara
Nema komentara za ovu vest