Požarevački mir - 306 godina posle

Jedan od događaja koji je promenio političke prilike u Evropi, jeste Požarevački mir koji je potpisan 1718. godine na jednom brdu u današnjem selu Ćirikovac, između Požarevca i Kostolca, na delu Sopotske grede.

Potpisnice Mirovnog sporazuma su bile Austrija i Mletačka sa jedne i Turska sa druge strane, a uz posredovanje Engleske i Holandije.

Na konferenciji je doneta odluka da se teritorije podele po principu „uti posidettis“ – šta ko ima to je njegovo.

Prema svedočinju Vendramina Bjankija, sekretara Mletačke delegacije, Požarevac je u prvoj polovini 18. veka bio „više selo, nego grad“.

Najviše koristi od potpisivanja Požarevačkog mira imala je Austrija.

Srbija je Mirovnim sporazumom dobila mir, jer je prekinut kontinuitet turske vladavine.

Godine 2003. osnovana je Fondacija „Požarevački mir” sa ciljem da se očuva sećanje na taj događaj. Godinu dana kasnije, u Etno-parku Tulba postavljen je megalit od krečnjačkog kamena kao mesto gde je potpisan mir, a sedam godina nakon osnivanja fondacije, napravljena je replika šatora. Lutke koje predstavljaju pregovarače napravljene su od balističkog silikona.

Danas se o Požarevačkom miru diskutuje u akademskim krugovima. U osnovnim školama i ne toliko, u srednjim se uči malo više i potencira poznavanje lokalne istorije.

O Požarevačkom miru su mnogi istoričari pisali, kako u Evropi, tako i kod nas. Dokumenta se čuvaju u Austrijskom Državnom Arhivu do kojih je istraživanjem došao dr Filip Krčmar, saradnik Istorijskog arhiva Požarevac, te ih je objavio u časopisu „Zapisi – Godišnjak Istorijskog arhiva Požarevac“, u izdanjima 10, 11 i 12.

U okviru projekta „Šetnja kroz istoriju Požarevca“, Narodni muzej u Požarevcu organizovao interpretacijske šetnje od kojih je jedna pod nazivom „Sa brda se i prošlost bolje vidi“, imala za cilj da posetioce upozna sa Požarevačkim mirom.

Požarevački mir nije imao veliki značaj za Požarevac. Ima važnu simboliku, jer se Požarevac po prvi put stavlja u jedan ozbiljan međunarodni kontekst. Požarevac se najviše razvijao u 19. veku, kada je granica između Kneževine Srbije i Austro-ugarske monarhije bila na Dunavu, pa je Požarevac bio značajno trgovačko mesto i baza za trgovinu.

*******************************************************************************************************
Tekst je nastao u okviru projekta „Osvetljavanje Požarevačkog mira“, po osnovu Konkursa o sufinansiranju projekata iz budžeta Grada Požarevca, radi ostvarivanja javnog interesa u oblasti javnog informisanja u 2024. godini.

Cilj projekta je da poveća svest i znanje o Požarevačkom miru kao značajnom istorijskom događaju, što bi trebalo da omogući lokalnoj zajednici da razvije jaču vezu sa svojom istorijom i kulturom, kao i da promoviše istorijsko obrazovanje među mlađim generacijama.

Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.

Opširnije pogledajte u videu....