PABLO PIKASO, BALKANIKA, ROPSTVO I SLOBODA

POVODOM 15. OKTOBRA DANA OSLOBOĐENJA GRADA POŽAREVCA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU, UPRILIČEN JE KULTURNI UMETNIČKI PROGRAM NA VIŠE LOKACIJA U POŽAREVCU. PRVI PUT SU DELA PABLA PIKASA OSVANULA U NAŠEM GRADU, LJUBITELJI DOKUMENTARNOG FILMA MOGLI SU DA SAZNAJU KAKO JE IZGLEDALA BUGARSKA OKUPACIJA POŽAREVCA I DRUGIH KRAJEVA SRBIJE, A MUZIČKI PERFORMAS I KONCERT NA GRADSKOM TRGU SANJE ILIĆA I BALKANIKE UVESELJAVAO JE POŽAREVLJANE.

Pablo Ruiz Pikaso (šp. Pablo Ruiz Picasso, Malaga, 25. oktobar 1881 — Mužin, 8. april 1973) je bio svestrani španski umetnik, jedan od najvećih slikara, vajara, crtača i grafičara 20. veka, koji je proveo polovinu svog života u Francuskoj. Uz Žorža Braka, jedan je od osnivača likovnog pravca kubizam.
 
Pikaso je demonstrirao izuzetni umetnički talenat tokom svojih ranih godina, slikajući u naturalističkom maniru tokom svog detinjstva i mladosti. Tokom prve dekade 20. veka, njegov stil se promenio dok je eksperimentisao sa različitim teorijama, tehnikama i idejama.

Nakon 1906, fovistički rad nešto starijeg umetnika Anrija Matisa je motivisao Pikasa da istraži radikalnije stilove, čime je započelo plodno rivalstvo dva umetnika. Njih su naknadno kritičari često upoređivali kao vođe moderne umetnosti.

Lazar Vujić je kolekcionar čiji su crteži i grafike predstavljeni na izložbi u Galeriji savremene umetnosti, a Mihajlo Nestorović, producent. Pablo Pikaso je zahvaljujući prijateljima grada u Požarevcu, i po rečima gradonačelnika, koji je i otvorio izložbu “mi nismo našli isprike, već smo pronašli način da dovedemo Pabla Pikasa u Požarevac”.

 Od novembra 1915. u jugoistočnom delu Srbije bugarski okupator je zaveo bezobzirnu eksploataciju i nepodnošljiv teror. Vršio je najbrutalniju denacionalizaciju srpskog naroda, nametnuvši mu bugarsku nacionalnost, jezik, pismo i bogosluženje u crkvama. U Nišu i Leskovcu su spalili sve srpske knjige, udžbenike i đačke sveske.

Za sve vreme trajanja rata vršio je masovno ubijanje srpskog stanovništva, što je izazvalo spontani pokret otpora naroda. I u Požarevcu nije bilo drugačije, kako se pominje u filmu Ropsvo i sloboda, a njen glavni junak Mihajlo opisuje svoj beg iz Požarevca, odlazak u Niš i Prokuplje, povratak u Požarevac i sve ostale strahote koje nosi sa sobom okupacioni period.

Tada u to vreme Požarevac je pripadao bugarskoj zoni, i tako je bilo sve do 1918. godine. Dnevnik Mihajla Dušmanića svedoči onome što nije zvanična arhivistika uspela da dokumentuje jer su podaci iz 19. Veka upravo zbog pomenutih okolnosti veoma siromašni. Dokumentarni film Ropstvo i sloboda je novi materijal dobrodošao novim istraživačima.