Običaj "Drugaričenje" na listi nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije

Običaj ritualnog sklapanja kumstva i pobratimstva „Drugaričenje“ upisan je pod rednim brojem 57 u Nacionalnu listu elemenata nematerijalnog kulturnog nasleđa.

Danica Đokić, etnolog Narodnog muzeja u Požarevcu je, radeći na ovom projektu sa svojim saradnicima, uspela da ostvari cilj da se ovaj običaj svrsta u kategoriju vrednosti od nacionalnog značaja. 



Drugaričenje se obično obavlja popodne i u njemu učestvuju deca i njihovi roditelji.

Ovaj običaj prvi je zabeležio i opisao Vuk Stefanović Karadžić, u svom Rječniku iz 1818. godine, pod nazivom „družičalo“, a zadržao se do danas.

Danica Đokić je taj običaj počela da istražuje još 1987. godine, a prvi rad je objavljen u drugom broju časopisa „Viminacijum“. Godine 2004. se vraća istraživanju ovog običaja, snimajući film pod nazivom „Drugaričenje“, koji je više puta nagrađivan, čak i od strane Etnografskog muzeja u Beogradu. Godine 2021. godine, kroz projekat Ministarstva kulture, naša sagovornica i njeni saradnici ponovo istražuju običaj „Drugaričenje“.



Na taj način dolazi do promene međusobnih društvenih odnosa učesnika i uspostavljanja čvrstih veza u okviru zajednice. Deca starijeg uzrasta mogu i sama da izaberu druga ili drugaricu i mogu da imaju i po nekoliko pobra ili druga. Ovako sklopljeno prijateljstvo ostaje za čitav život. Ovaj stari običaj se poslednjih godina oživljava i u drugim selima, gde je vremenom zaboravljen.

Naselja požarevačkog Podunavlja i severnog Stiga u kojima se obavlja običaj drugaričenja su Batovac, Dubravica, Brežane, Živica, Kličevac, Drmno, Bradarac, Klenovnik, Ćirikovac, Zatonje, Kisiljevo, Popovac, Bare, Kasidol, Požeženo, Usije, Kusiće, Sirakovo, Majilovac, Kurjače, Ostrvo, Petka.

Narodni muzej Požarevac intenzivno radi na zaštiti nematerijalnog kulturnog nasleđa, propisano pravilima Konvencije nematerijalnog kulturnog nasleđa, koje je Srbija usvojila 2010. godine.


Foto: Privatna arhiva