Legat Vojislava Ilića Mlađeg
Legat Vojislava Ilića Mlađeg je reprezentativna zbirka materijalnih i kulturnih dobara koju čine celokupna arhiva, predmeti, fotografije, rukopisi i brojna druga kulturna dobra koja su pripadala Vojislavu Iliću Mlađem, srpskom međuratnom pesniku, a čije je formiranje 2018. godine započela Ilićeva unuka Milica Janjušević u Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat" u Beogradu. Legat je zvanično otvoren u avgustu 2020. godine u Muzeju srpske književnosti.Vojislav Ilić Mlađi rođen je 7. oktobra 1877. godine u Oreovici, opština Žabari. Osnovnu školu završio je u rodnom selu, a potom je upisao i završio Požarevačku gimnaziju. Već u svojim srednjoškolskim danima počeo je da piše, objavljujući pesme u većem broju časopisa tog vremena. Završio je Pravni fakultet na Velikoj školi.
Godine 1909. objavljuje svoju prvu zbirku autorskih pesama pod nazivom Pesme, među kojima se ističu Noćna svirka, Iz jedne šetnje, Nad izvorom Timoka, Zvoni, Njen venčić, Iz bolničkih časova, U poštanskim kolima. Za ovu zbirku Jovan Skerlić napisaće kritiku, kasnije uključenu u delo Pisci i knjige (1964). Bogdan Popović uvrstio je tri njegove pesme u svoju Antologiju novije srpske lirike (1911).
Između dva svetska rata važio je za jednog od omiljenih pesnika, čiji su se stihovi čitali na raznim svečanostima, praznicima, komemoracijama, ali i u školama, crkvama, na grobljima i u Dvoru. Pisao je u prvom redu rodoljubive, zatim zavičajne, ljubavne i dečije pesme, ali i humorističko – satirične, religiozne, kraljevske i druge.
Često mu je ukazivana velika čast pozivanjem da sastavlja nadgrobne stihove, ali i da drži govore na sahranama mnogih velikana, među kojima su vojvoda Radomir Putnik i vojvoda Živojin Mišić. Originalni rukopisi govora koje je držao na sahranama vojvoda Mišića i Putnika nalaze se u njegovom legatu. Ilić je, između ostalog, epitafe pisao i sam sebi, te se u njegovom legatu mogu pronaći i šaljive zabeleške poput „Spremljen sebi samom, kad sam, kao pomoćnik bibliotekara, imao nesreću da se, jedne zime, u Narodnoj biblioteci, smrzavam od hladnoće".
Njegovi stihovi nalaze se na kamenu u mauzoleju na kapeli srpskog vojničkog groblja na Zejtinliku u Solunu.
Preminuo je 22. maja 1944. godine u okupiranom Beogradu, a sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.
Aprila 2018. godine, Ilićeva unuka Milica Janjušević, na inicijativu svog prijatelja Milana Mihailovića, poklonila je arhivu svoga dede Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat". U nekoliko navrata nakon toga Udruženju je poklanjala razne Ilićeve predmete, poput njegovog stola i lampe, zatim beleške, rukopise, fotografije i drugo. Avgusta 2020. godine legat je zvanično otvoren za javnost u okviru Muzeja srpske književnosti.
Rodna kuća Vojislava Ilića Mlađeg u Oreovici
Legat Vojislava Ilića Mlađeg sadrži brojnu dokumentaciju, više hiljada objavljenih i neobjavljenih dela u rukopisu, više stotina stranica pesnikovih beležaka i dnevnika, Ilićeva predavanja o književnosti za decu, desetine pisama, priznanica i druge arhivske građe, kao i veliki broj fotografija, uključujući fotografije iz Prvog svetskog rata.
U velikom broju rukopisa, mogu se naći i Ilićeve pesme o Njegošu, beleške o Jugoslaviji i slovenstvu, pesme o admiralu Gepratu, vojvodi Putniku, kao i rukopisi dve pesme o Mihajlu Pupinu, koji ga je jednom prilikom spasao gladi tako što je otkupio više stotina primeraka njegovih knjiga. U znak zahvalnosti Ilić mu je posvetio jednu pesmu 1933. godine, povodom naučnikovog rođendana, a drugu povodom Pupinovog podizanja „Narodnog Doma" (danas deo Memorijalnog kompleksa) u Idvoru, 1935. godine. U Ilićevoj arhivi je i pismo Geci Konu, kao i pismo u formi pesme tadašnjem guverneru „Privilegovane Narodne Banke” Milanu Radosavljeviću, u kome ga on moli da zaposli njegovog sina Milana za honorarnog činovnika.
U arhivi su i dokumenta u vezi sa objavljivanjem poznate Antologije novije srpske lirike Bogdana Popovića, ali i kritika koju je Vojislav napisao o antologiji, novine koje izveštavaju o ubistvu kralja Aleksandra u Marseju i drugo.
Zbog bogate arhivske građe koja svedoči o vremenu u kome je živeo, legat Vojislava Ilića Mlađeg od velikog je značaja kako za proučavanje pesnikovog dela, tako i za proučavanje srpske književnosti, ali i istorije međuratnog razdoblja.
Fotografije se nalaze u Udruženju za kulturu, umetnost i međunarodnu saradnju „Adligat"
Fotografija kuće Vojislava Ilića Mlađeg: Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Smederevo
****************************************************************************************
Tekst je nastao u okviru projekta „Otkrijte Žabare – Sveobuhvatni turizam“, po osnovu Konkursa o sufinansiranju projekata iz budžeta opštine Žabari, radi ostvarivanja javnog interesa u oblasti javnog informisanja u 2024. godini.
Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
0 Komentara
Nema komentara za ovu vest