Između gozbe i skromnosti: Kako su se hranili Rimljani

Dok danas balansira između brze hrane i zdravih navika, savremeni čovek deli slične dileme sa Rimljanima. Iako poznati po gozbama, oni su se uglavnom hranili jednostavno, uz povremene raskošne trpeze. Arheološki nalazi na Viminacijumu pokazuju da su razlike manje nego što se čini.

Na osnovu obrade keramičkog materijala pronađenog u velikim količinama na Viminacijumu, dolazi se do saznanja o tome šta su Rimljani jeli. Istraživanje je podrazumevalo proučavanje istorijskih izvora koji, pored opisa raskošnih gozbi, donose i poruke o umerenosti u ishrani i važnosti balansa.

Na osnovu pronađenih izvora započeta je rekonstrukcija rimskih jela. Jedan od prvih koraka bio je pravljenje hleba prema receptima koje je ostavio Plinije, uključujući više načina za pripremu kvasca.

Nalazi sa Viminacijuma obuhvataju peći, mlinove i posude za kuvanje, a među najpoznatijim vrstama hleba izdvaja se Panis Quadratus. Podaci o proizvodnji hrane dopunjeni su nalazima sa stela koje prikazuju specijalizovane prodavnice i njihove oznake.

Poseban značaj ima nalaz žiška sa prikazom skromnog obroka – vina, repe i hleba, koji oslikava ishranu siromašnijih slojeva. Rekonstrukcije kuhinja pružaju uvid u svakodnevni život, dok projekti na Dunavu dodatno potvrđuju način pripreme hrane uz reku. Veliki broj pronađenih amfora ukazuje na razvijenu trgovinu i povezanost sa različitim delovima tadašnjeg sveta. Natpisi na amforama otkrivaju i konkretne proizvode, poput maslina visokog kvaliteta.



Jedno od najpoznatijih jela rimskog perioda bio je alec, odnosno garum – sos od fermentisane ribe. Iako njegov intenzivan ukus ne prija savremenom nepcu, Rimljani su ga rado koristili kao nezaobilazan dodatak gotovo svim jelima.

Na osnovu brojnih keramičkih nalaza izrađene su njihove kopije, što je omogućilo rekonstrukciju rimske gozbe.



U svakodnevnoj ishrani Rimljana važnu ulogu imale su kaše, dok su slatkiši, poput punjenih urmi, bili takođe zastupljeni. Poseban doprinos predstavlja rimski kolačić izrađen pomoću otisaka sa reljefnih posuda, čime je autentičan izgled prenet u savremenu pripremu. Posetiocima Viminacijuma je omogućena degustacija rekonstruisanih jela, uključujući šunku u hlebu, libum i globi.