Ilija M. Petrović - čovek čije ime nosi požarevačka biblioteka

Ilija M. Petrović rođen je 13. jula 1895. godine u Beogradu kao najstarije od petoro dece. Već sa 15 godina pokazao je talenat za pisanje, objavivši prvu priču i satiričnu pesmu.

Radio je kao učitelj, a potom kao činovnik i bibliotekar. Tokom Prvog svetskog rata bio je zatočen u mađarskom logoru, a nakon oslobađanja nastavio je obrazovanje i karijeru u književnosti.

Godine 1919. pokrenuo je prvi posleratni književni časopis Dan, okupljajući pisce poput Andrića, Crnjanskog i Vinavera. Kao stipendista Ministarstva prosvete, odlazi u SAD gde se školovao na Kolumbiji i Triniti koledžu. U Americi je prolazio kroz velika razočaranja i socijalne nepravde, o čemu je pisao u knjizi Oni koji ne ostaše ovde.

Po povratku u zemlju 1925. godine, radio je u Narodnoj biblioteci i Ministarstvu prosvete, a potom kao profesor u gimnaziji u Požarevcu. Bio je poznat kao angažovan intelektualac, pedagog i oštar kritičar društva.

U Požarevcu se posebno istakao kao vođa literarne družine i član KPJ, zbog čega je trpeo političke pritiske.

Zbog opozicionog stava često je bio premeštan i kažnjavan. Aktivno je sarađivao s mnogim časopisima i prevodio značajna dela engleske i američke književnosti.

Njegova doktorska disertacija Lord Bajron kod Jugoslovena, iako visoko ocenjena, nije bila prihvaćena, što je posledica političkih i ličnih sukoba.

Uhapšen je 1937. godine zbog revolucionarnog rada, a po izbijanju rata 1941. priključio se partizanima. Uhapšen i zatvoren na Banjici, nije odao drugove uprkos mučenju. Streljan je 5. marta 1942. u Jajincima.

Ilija Petrović ostavio je bogato književno i publicističko nasleđe koje još nije u potpunosti istraženo. Bio je pesnik, kritičar, prevodilac i borac za istinu – čovek buntovnog duha, veran svojim principima i idejama slobode.