Golubac : Lokalna svedočanstva iz Drugog svetskog rata

U galeriji Muzeja Golubac otvorena je izložba „Golubac u vrtlogu Drugog svetskog rata (1940–1945)”, koja kroz autentične predmete, dokumenta i lična svedočanstva osvetljava jedno od najtežih poglavlja lokalne istorije. Kroz priču o običnim ljudima uhvaćenim u kovitlacu svetskog sukoba, ova postavka pruža jedinstven pogled na to kako je rat oblikovao sudbine malog podunavskog kraja.


U galeriji Muzeja u Golupcu otvorena je istorijska izložba pod nazivom „Golubac u vrtlogu Drugog svetskog rata (1940–1945)”, koja dokumentuje složene ratne godine na prostoru ovog podunavskog kraja. 


Postavka je rezultat višemesečnog rada na prikupljanju građe – iz privatnih zbirki, terenskog istraživanja i saradnje sa Narodnim muzejima iz Požarevca i Velikog Gradišta. U fokusu su autentični predmeti: oružje, vojničke uniforme, ordenje, fotografije i dokumenta iz ratnog perioda. Među najvrednijim ističe se legat Pavla Đorđevića, koji svedoči o događajima uoči izbijanja rata, kao i bogata kolekcija Miljana Rajkovića iz Salakovca.


Kroz tematske celine, posetioci se upoznaju s prisustvom različitih vojnih i političkih struktura na ovom području: od Belogardejaca u Brnjici i Ljotićevih jedinica u Klenju, do Nemaca i Nedićevaca u samom Golupcu. Naovom području delovali su i pripadnici Jugoslovenske vojske u otadžbini u Kruševici, kao i jedinice Koste Pećanca, predvođene vojvodom Vojom Tribrođaninom. Na prostoru  Kučeva ali i Carevca, Kruševice i Miljevića.


Jedan od najzanimljivijih segmenata izložbe posvećen je propagandi, kroz originalne primerke ratne štampe. Jugoslovenska vojska je, u jednom trenutku, imala više od 40 različitih izdanja, što govori o značaju informativnog i ideološkog rata koji se paralelno vodio sa oružanim sukobima.
Posebno mesto dato je svedočenju Nate Dugošević, koja je u svojim zapisima govorila o zajedničkom delovanju partizana i četnika u ranim godinama ustanka, ističući saradnju Veljka Dugoševića i Leonida Plještevića. Ova svedočanstva osvetljavaju složene, često kontradiktorne odnose među pokretima otpora.


Izložba ne samo da dokumentuje prošlost već podstiče na razmišljanje o njenim posledicama u sadašnjosti. Kroz lične priče, autentične predmete i dokumenta, publika dobija priliku da izbliza sagleda kako su veliki svetski događaji oblikovali lokalne sudbine – podsećajući da istorija nije apstraktan pojam, već zbir života koji su je činili.

Tekst je nastao u okviru projekta „Virtuelna kapija Golupca – moderna promocija tradicije", po osnovu Konkursa o sufinansiranju projekata iz budžeta opštine Golubac, radi ostvarivanja javnog interesa u oblasti javnog informisanja u 2025. godini. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.