Danas je Aranđelovdan, jedna od najčešćih slava u Srba

Vernici Srpske pravoslavne crkve danas obeležavaju veliki praznik – Sabor svetog arhangela Mihaila, u narodu poznat kao Aranđelovdan, jednu od najčešćih slava u srpskom narodu.

Prema crkvenom predanju, arhangel Mihailo prvi je ustao protiv zlog duha. Njegovo ime, u tumačenju Crkve, znači „onaj koji je kao Bog“, što odražava njegovu ulogu vođe nebeske vojske i bestelesnih sila dobra koje učestvuju u čuvanju sveta i ljudskog roda.

Praznik se obeležava u jesen. Narodno verovanje kaže da arhangel tada obilazi svet prerušen u prosjaka, da opomene nevernike i pomogne onima u nevolji. Dan ovog svetitelja smatra se počasnim i simbolički je vezan za deveti mesec od „stvaranja sveta u martu“, što odgovara devet činova anđela.
Arhistrateg Mihailo, koji je prema predanju sabrao anđele u borbi protiv palog Lucifera, uvršćen je u crkveni kalendar u 4. veku. SPC ga proslavlja 8. novembra po julijanskom, odnosno 21. novembra po gregorijanskom kalendaru.

Na ikonama je arhangel Mihailo najčešće prikazan sa isukanim ognjenim mačem, kao čuvar rajskih vrata iz kojih su izgnani Adam i Eva. U likovnoj tradiciji pojavljuje se i kao „merač duša“ u scenama Poslednjeg suda, ali i kao zaštitnik i branitelj vernika.

U narodu su prisutna brojna verovanja vezana za Aranđelovdan. Jedno od njih kaže da arhangel obilazi bolesnike – ako stoji kod nogu, ishod nije dobar, a ako mu je mesto kod glave, očekuje se ozdravljenje.

Takođe se veruje da vreme na ovaj dan nagoveštava kakva će biti naredna zima i proleće. U pojedinim krajevima Mihailo se slavi i kao zaštitnik stočara, jer jedini može oterati vukove.

Ovaj dan, prema predanju, treba provesti u dobrim mislima i delima. Jedino što se ne sme učiniti jeste odbiti siromašne i nemoćne – veruje se da bi to uvredilo arhangela i donelo kaznu. Naprotiv, oni koji na Aranđelovdan pokažu milosrđe i pomognu potrebnima, mogu očekivati blagost svetitelja i ispunjenje najdublje želje.