Svetski dan borbe protiv raka: Rana dijagnostika menja statistiku

U Srbiji se svake godine sa dijagnozom raka suoči više od 41.000 ljudi, dok oko 20.000 izgubi život, zbog čega stručnjaci upozoravaju da je prevencija i rano otkrivanje bolesti od presudnog značaja. Statistika pokazuje da su najčešći maligni tumori kod muškaraca rak pluća, debelog creva i prostate, a kod žena rak dojke, pluća i grlića materice, pri čemu redovni preventivni pregledi i zdrave životne navike mogu značajno smanjiti smrtnost i povećati šanse za izlečenje.

Muškarci u Srbiji najčešće obolevaju od raka pluća, debelog creva i rektuma i prostate, dok su kod žena najzastupljeniji karcinomi dojke, pluća, debelog creva i rektuma i grlića materice. Rak pluća i bronha predstavlja vodeću lokalizaciju i u obolevanju i u umiranju među muškarcima, dok je kod žena drugi po učestalosti u obolevanju i prvi uzrok smrtnosti od malignih bolesti. Rak dojke je najčešći maligni tumor kod žena i drugi uzrok smrtnosti. Karcinomi debelog creva i rektuma nalaze se na drugom mestu po učestalosti kod muškaraca i trećem kod žena. Rak grlića materice je četvrti po učestalosti kod žena, dok je rak prostate treći po učestalosti kod muškaraca.

U 2023. godini, na teritoriji Braničevskog okruga od svih malignih bolesti obolele su 1094 osobe (574 muškaraca i 520 žena), a umrlo su 463 osobe (259 muškaraca i 204 žene). Na teritoriji Podunavskog okruga od svih malignih bolesti obolela je 1081 osoba (564 muškarca i 517 žena), a umrle su 504 osobe (272 muškarca i 232 žene).

Rak je pretežno bolest starije populacije – obolevanje značajno raste nakon 55. godine, dok se najveće stope smrtnosti kod oba pola beleže posle 75. godine života.

Stručnjaci upozoravaju da su faktori rizika, poput pušenja, konzumiranja alkohola, gojaznosti, povišenog krvnog pritiska i nedostatka fizičke aktivnosti, snažno povezani sa nastankom malignih bolesti.

Redovni preventivni pregledi ostaju ključni u borbi protiv raka. Ginekološki skrining, mamografija, testovi za rano otkrivanje raka debelog creva, kao i PSA test za prostatu, omogućavaju pravovremenu dijagnozu i znatno povećavaju šanse za izlečenje. Poruka Svetskog dana borbe protiv raka je jasna – ulaganje u prevenciju i razvijanje svesti o značaju zdravih životnih navika direktno spašavaju živote.