Arheološko nalazište Kraku lu Jordan, opština Kučevo

Arheološko nalazište Kraku lu Jordan nalazi se na manjem izduženom uzvišenju u blizini ušća Brodičke reke u Pek, u ataru sela Brodice 15 km istočno od Kučeva. Prostire se na ravnici na zapadu i obuhvata 19 hektara površine.

Sa severa, istoka i delimično sa juga utvrđenje je bilo prirodno zaštićeno rečnim tokovima i strmim liticama, dok je najpristupačnije bilo sa jugozapadne strane, gde se i nalazio centralni deo lokaliteta. Uži deo lokaliteta smešten na samom uzvišenju je obuhvatao površinu od 3,5 ha, dok šira zona zaštićenog prostora, koja se prostire u ravnici na zapadu obuhvata 19 ha površine.

Kraku lu Jordan je arheološki istraživan sa prekidima od 1971. do 1991. godine, a uporedo su temeljni ostaci konzervirani. Bedemi utvrđenja su snažni, zidani od kamena i prilagođeni konfiguraciji terena. Pored tri kule kvadratne osnove, otkriveni su i temelji većeg broja prostorija unutar utvrđenja. Prostor van utvrđenja je slabije istražen.

U rudonosnoj oblasti Peka, koja je za Carstvo zbog proizvodnje zlata imala veoma važnu ulogu, naročito posle gubitka Dakije, zauzimao je centralno mesto, ne samo u procesu vađenja i prerade zlata, bakra i gvožđa, već i kao mesto nadzora, proizvodnje, čuvanja i dalje distribucije metala.

Na teritoriji Rimskog carstva predstavlja utvrđeni metalurški centar jedinstvenog koncepta. Nalazio se u okviru važne rimske rudarsko-metalurške oblasti Metala Pinkensia (Metalla Pincensia), koja je obuhvatala oblasti u slivu Peka i Mlave.

Unutar utvrđenja su otkriveni i materijalni tragovi koji potiču iz bronzanog doba.
Najverovatnije je podignut krajem III veka, a trajao je i razvijao se do kraja IV veka, kada je stradao u velikom požaru, verovatno u hunskj najezdi. Nakon toga utvrđenje više nije obnavljano, a najverovatnije ni metalurške aktivnosti, mada mestimično ima tragova i srednjovekovne grnčarije.


Foto: Spomenici kulture